Ignatiaans leiderschap: alleen wie vrij is kan zich engageren.

Ignatius Loyola was 38 jaar oud toen hij met 9 companen de “compagnía de Jesus” oprichtte in de 16de eeuw. De mannelijke levensverwachting was toen gemiddeld +/- 45 jaar. Als jonge Spaanse edelman had hij een militaire loopbaan geambieerd. Die eindigde abrupt toen hij gewond geraakte tijdens zijn eerste gevecht tegen Fransen in Pamplona. Hij ondernam daarna een pelgrimstocht en wandelde blootsvoets meer dan 3000 km naar Jeruzalem. Na drie weken werd hij daar verdreven en zat er niets anders op dan terug te keren. Hij is dan Latijn beginnen studeren in een lokale basisschool, en later aan de universiteit van Parijs. Daar ontmoette hij zijn metgezellen waarmee hij de Jezuïeten zou stichten.

De “compagniá” werd erkend in 1540 als een religieuze orde. Ze legden de gelofte van armoede, kuisheid en gehoorzaamheid af. Daarenboven verklaarden ze zich bereid om ten alle tijde klaar te staan voor pauselijke zendingen. De paus erkende hen met tegenzin en legde een limiet op van 60. Hij had ze liever zien “mergen” met de gevestigde Thetianen. Nu tellen de Jezuïeten 20.000 leden over heel de wereld. De Thetianen zijn nog met 100.

Van bij de start getuigden de Jezuïeten van ondernemingslust en eenheid in veelheid. Ze kregen de missie om te bekeren maar pasten zich aan als top consultants. Ze leerden de lokale talen, schreven woordenboeken, brachten land in kaart, ontwikkelenden unieke kennis en werden zo intimi van de Moghul in Agra, de Chinese keizer in Bejing en de Japanse keizer in Kyoto. Hun kennis en netwerk verbonden West en Oost, Noord en Zuid. De menselijke tol was hoog. Voor elke geslaagde zending sneuvelden er tientallen andere Jezuïeten op zee, door ziekte of uitputting of in gevangenschap. Communicatie duurde jaren. “Bedenk dat het 3 jaar en 9 maanden zal duren voor je mijn antwoord zal ontvangen op een order van jou,” schreef een Jezuïet in Maleisië naar Rome.

Terzelfdertijd bouwden ze wereldwijd colleges uit. Het was niet hun initiële roeping, maar ze wilden enkel de “aptissimi”, de besten rekruteren en die waren te schaars voor hun groeiende rol in de wereld. Dus ontwikkelden ze zelf het nodige talent. Reeds in 1580 hadden ze 100 colleges. Tegen het einde van de 18de eeuw 700, hetzij een marktaandeel van 20 %. In 1773 werd de orde officieel verboden en ontbonden. Het verbod zou 40 jaar gelden. Een kleine groep kon zich handhaven in het Rusland van Katharina de Grote die hun onderwijs nodig had. Vandaag zijn de Jezuïeten de grootste religieuze orde van de wereld.

Wat is hun bedrijfsgeheim? Daar gaat het boek “Heroic Leadership” van Chris Lowney, zelf een ex-Jezuïet, over. Hij spreekt over 4 principes. Ten eerste streven ze naar zelfbewustzijn. Elke nieuwe ‘rekruut’ doorloopt gedurende een maand een reeks van spirituele oefeningen  in isolement. Na deze bootcamp onderkennen de aspirant-broeders hun eigen emoties en drijfveren beter en nemen ze beslissingen op een vrijere, meer ‘onverschillige’ manier. Deze kunst van zelfreflectie blijven de Jezuïeten ook nadien beoefenen, drie keer per dag. Met dit persoonlijk leiderschap onderscheiden ze  zich van andere religieuze ordes die zich meer concentreren op hun relatie tot god.

Terzelfdertijd zijn ze ambitieus: ze streven naar excellentie en stellen zichzelf heroïsche doelen. Hun scholen gaan niet enkel om de ontwikkeling van jong talent, maar om het ontwikkelen van de wereld. “Magis” is hun principe: blijvend zoeken naar “hoe het beter kan”. Dit koppelen ze aan vindingrijke actie. Ze sluiten zich niet op in abdijen maar gaan naar alle windstreken van de wereld, nemen lokale gewoontes over om invloed te verwerven en hun hogere doel te bereiken. Het zijn de entrepreneurs van God. Tenslotte hebben ze een positieve, waarderende kijk op de wereld. Ze hebben elkaar broederlijk lief en kijken zonder voordelen naar anderen. Juist die openheid deed hen het vertrouwen winnen van de meest conflictueuze machtshebbers.

Tot zover Chris Lowney. Moraal van het verhaal? Zelfbewustzijn maakt vrij. Alleen wie vrij is kan zich engageren!

Any comment?

Advertisements

About Koen Marichal

Director Future Leadership Initiative at Antwerp Management School
This entry was posted in 16. Spirituality & sustainability, Comments & events, Dutch and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Ignatiaans leiderschap: alleen wie vrij is kan zich engageren.

  1. Kim Maes says:

    Vrijheid stimuleren is een keuze die mensen kunnen maken, vroeg of laat in hun leven. Enerzijds kunnen ze vrijheid geven aan mensen die met hen samen werken en zo hun talenten kunnen ontplooien en ideeën verspreiden. Ook in de nabije kennissenkring is vrijheid belangrijk als we mensen laten zijn wie ze zijn. Anderzijds, bezitten mensen zelf de beslissingsmacht om ervoor te kiezen om vrij te zijn en hun vrijheid ‘optimaal’ te gebruiken. Door kansen te nemen die ze krijgen, bewust of onbewust.

    Wie vrij is kan zich engageren, maar vrijheid dient gecreëerd en gegrepen te worden door beide partijen. Misschien is er aan beide wel een gebrek in België?

  2. juist.
    ik vraag me trouwens af of je het ook kunt omdraaien: wie zich engageert wordt vrij?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s