Rik Torfs over leiderschap

Rik Torfs was deze namiddag de onverwachtse gastspreker op de conferentie van UCSIA over leiderschap ter vervanging van Herman Van Rompuy. Enigszins tot mijn verbazing waren zijn leiderschapsinzichten fris, bevattelijk en concreet. Minder verrassend was dat hij het publiek op zijn hand kreeg met goed getimede oneliners, trefzekere citaten en anecdotes.

“Leiderschap. Het is misschien niet het goede moment om de schade op te meten die de Jezuïten berokkend hebben,” stak hij van wal in de aula rector Dhanis, voor een publiek van Jezuïten, alumni en aficionado’s. De vorige sprekers Marc Rotsaert, Joost Van Roost en Geert Devos uit respectievelijk de Jezuïten-, bedrijfs- en academische wereld werden op slag grijzer.

Les 1: “Aandacht is het mystieke gebed van de ziel,” (P. Célan). Het allerbelangrijkste is aandacht kunnen geven. Slechts wie aandachtig kan zijn, is in staat tot leiderschap. Aandacht leidt tot precieze, tot de correcte beschrijving van wat gebeurt.

Les 2: Een leider is kritisch voor zichzelf en heeft dus zelfkennis en zelfethiek. Hij onderkent het dubbele van zijn eigen aspiraties.  Hij is daardoor ook een individualist: hij denkt voor zichzelf. Hij is onafhankelijk in zijn denken en zijn bestaan. Engagement is pas mogelijk als je ervoor kiest en als je dus in de mogelijkheid bent om neen te zeggen.

Les 3: De leider is zonevreemd. Hij is in staat grenzen te slechten voor de groep waar de groep op zich niet over geraakt. De echte leider is niet ‘typisch’. Hij kan kleur geven. Hij zal dan ook nooit zwichten voor populisme, dan spreek je enkel nog voor je eigen groep. Leiderschap komt grotendeels informeel, niet via grote symbolen of retoriek. Maar met kleine interventies, het juiste woord, op het juiste moment.

Les 4: De leider weet dat hij, en wat hij doet, niet het eindpunt is, niet de horizon. De werkelijkheid overstijgt het individu. Anderzijds zal de leider het individu altijd hoog achten. We worden alleen geboren en we sterven alleen. We mogen nooit het individu opofferen voor het geheel. Terzelfdertijd is het geheel altijd groter.

De enige spreker die er mooi naast stond was Chris Lowney, ex-Jezuïet, succesvol bedrijfsleider en auteur van Heroic Leadership waarin hij het gedachtengoed van de Jezuïtische orde vertaalt in leiderschapsprincipes. Hij was de enige die een appel deed op het leiderschap van elk van ons. Hij maakte ons er attent op dat we, zodra het woord leiderschap uitgesproken wordt, we niet meer aan onszelf denken. Jammer dat het debat in het nederlands gevoerd werd en Lowney alleen maar kon vaststellen vanuit het publiek hoe Torfs keer op keer scoorde.

Geert Devos: “het is bewezen dat leiderschap niets te maken heeft met lengte. Toch staan er ons beroemde ‘kleine’ leiders voor de geest. Napoleon. Hitler…”

“Louis Tobback”, fluistert Torfs in zijn oor.

“Louis Tobback,… en natuurlijk ook Rik Torfs,” zegt Geert.

Zaal plat.

Koen Marichal

Advertisements

About Koen Marichal

Director Future Leadership Initiative at Antwerp Management School
This entry was posted in Dutch, Leader interviews & opinions and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to Rik Torfs over leiderschap

  1. Hans Cools says:

    Mooi stuk!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s